आपण लाडकी बहीण योजनेच्या KYC प्रक्रियेबाबत सध्या सुरू असलेल्या सर्व चर्चांचा सविस्तर आढावा घेणार आहोत. सोशल मीडिया आणि प्रसारमाध्यमांमधून पसरवली जात असलेली भीती, दुबार KYC करण्याची गरज आहे की नाही, KYC न केल्यास हप्त्यांवर काय परिणाम होणार, सरकारने दिलेली मुदतवाढ, नवीन प्रश्नांमधील बदल, तसेच महिलांसाठी देण्यात आलेले वेगळे पर्याय — ही सर्व माहिती एकाच ठिकाणी, सोप्या आणि समजण्यासारख्या मराठी भाषेत आपण येथे पाहणार आहोत.
मुख्य मुद्दे (वाचण्यापूर्वी समजून घ्या)
लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत KYC संदर्भात सध्या अनेक महिलांच्या मनात संभ्रम आहे. आधी KYC केलेल्यांना पुन्हा KYC करावी लागणार का, KYC न केल्यास पैसे बंद होतील का, आणि शेवटची तारीख कोणती आहे — हे सर्व मुद्दे स्पष्टपणे समजून घेणे आज अत्यंत महत्त्वाचे झाले आहे.
KYC बाबत पसरत असलेल्या अफवा आणि महिलांमधील संभ्रम
सध्या काही प्रसारमाध्यमे आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून अशा प्रकारच्या बातम्या मोठ्या प्रमाणात पसरवल्या जात आहेत की, ज्या महिलांनी आधी KYC केलेली आहे त्यांनी पुन्हा KYC केली नाही, तर त्यांचे येणारे हप्ते थांबवले जातील. या प्रकारच्या बातम्यांमुळे राज्यातील हजारो महिलांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक महिला कार्यालयात, सेवा केंद्रांमध्ये चौकशीसाठी गर्दी करत आहेत. प्रत्यक्षात पाहिले तर, सरकारकडून अशी कोणतीही सक्ती करण्यात आलेली नाही की आधी KYC केलेल्या सर्व महिलांनीच दुबार KYC करावीच. त्यामुळे अफवांवर विश्वास न ठेवता खरी माहिती समजून घेणे गरजेचे आहे.
सरकारकडून KYC साठी दिलेली मुदतवाढ
लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत KYC करण्यासाठी सरकारने 31 डिसेंबर 2025 पर्यंतची मुदतवाढ दिलेली आहे. म्हणजेच अजूनही महिलांकडे पुरेसा वेळ उपलब्ध आहे. सुरुवातीच्या टप्प्यात, जेव्हा पहिला GR जाहीर झाला नव्हता, तेव्हा अनेक महिलांनी घाईघाईत KYC पूर्ण केली होती. त्या वेळेस विचारले जाणारे प्रश्न वेगळे होते. काही प्रश्न गुंतागुंतीचे होते. त्यामुळे अनेक महिलांना योग्य उत्तर देता आले नाही. काही वेळा सर्व्हर डाऊन, नेटवर्क समस्या किंवा तांत्रिक अडचणींमुळे KYC करताना एरर येत होत्या. या सर्व गोष्टी लक्षात घेऊन सरकारने आता पुन्हा एकदा KYC करण्याचा पर्याय खुला केला आहे.
दुबार KYC करण्याचा पर्याय का देण्यात आला आहे
ज्या महिलांना अजूनही शंका आहे की, आपली KYC योग्य प्रकारे झाली आहे की नाही, किंवा आपण काही प्रश्नांची उत्तरे चुकीची दिली आहेत का, अशा महिलांसाठी दुबार KYC करण्याचा पर्याय देण्यात आलेला आहे. याचा अर्थ असा नाही की सर्व महिलांसाठी दुबार KYC बंधनकारक आहे. हा पर्याय केवळ संभ्रम दूर करण्यासाठी देण्यात आलेला आहे. त्यामुळे ज्यांची KYC आधीच योग्य झाली आहे, त्यांनी घाबरण्याची गरज नाही. मात्र, मनात शंका असल्यास महिलांनी बिनधास्तपणे ऑनलाईन पद्धतीने पुन्हा KYC करू शकतात.
नवीन KYC मधील बदललेले प्रश्न आणि सोपी प्रक्रिया
सध्याच्या KYC प्रक्रियेमध्ये प्रश्न अधिक सोपे आणि स्पष्ट करण्यात आले आहेत. प्रामुख्याने दोन महत्त्वाचे प्रश्न विचारले जात आहेत. पहिला प्रश्न म्हणजे, तुमच्या घरामध्ये कोणी सरकारी नोकरीत आहे का. दुसरा प्रश्न म्हणजे, घरातील कोणी निवृत्तीवेतन किंवा पेन्शन घेत आहे का. यासोबतच महिलांच्या वैवाहिक स्थितीनुसार वेगवेगळे पर्याय देण्यात आले आहेत. विधवा महिला, एकल महिला, घटस्फोटीत महिला आणि अविवाहित महिलांसाठी स्वतंत्र पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. त्यामुळे महिलांना आता KYC करताना अडचणी येण्याची शक्यता खूपच कमी झाली आहे.
KYC न केल्यास हप्त्यांचे काय होणार
सध्या तरी KYC न केलेल्या महिलांचे हप्ते त्वरित बंद करण्यात आलेले नाहीत. मात्र, सरकारने स्पष्ट संकेत दिले आहेत की फेब्रुवारी महिन्यापासून KYC न केलेल्या महिलांचे हप्ते थांबवले जाऊ शकतात. यामागचा उद्देश कोणालाही वंचित ठेवण्याचा नसून, योजनेमध्ये पारदर्शकता आणण्याचा आहे. त्यामुळे भविष्यात कोणतीही अडचण येऊ नये, यासाठी महिलांनी वेळेत KYC पूर्ण करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
जून महिन्याचा महत्त्वाचा टप्पा
जर काही महिलांची KYC राहिली आणि पुढील काळात KYC स्लॉट बंद झाले, तर अशा महिलांना जून महिन्यापर्यंत वाट पाहावी लागू शकते. त्या काळात हप्ते थांबण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे प्रशासन महिलांना सतत आवाहन करत आहे की, येत्या काही दिवसांमध्येच KYC करून घ्यावी, जेणेकरून कोणत्याही प्रकारचा आर्थिक तोटा होणार नाही.
लाडकी बहीण योजना ही राज्यातील महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि आधार देणारी योजना आहे. त्यामुळे कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता, अधिकृत माहितीच्या आधारे निर्णय घेणे गरजेचे आहे. ज्यांनी आधी योग्य पद्धतीने KYC केली आहे त्यांनी घाबरू नये. आणि ज्यांना थोडासाही संभ्रम आहे त्यांनी आजच दुबार KYC करून घ्यावी. वेळेत घेतलेला निर्णयच भविष्यातील हप्ते सुरक्षित ठेवू शकतो.