नमो शेतकरी महा सन्मान निधी योजना नेमकी काय आहे, ती पीएम किसान सन्मान निधी योजनेशी कशी जोडलेली आहे, आठवा हप्ता अद्याप का वितरित झालेला नाही, निधी वितरणात कोणत्या प्रशासकीय अडचणी आहेत, सरकारकडून कोणते निर्णय अपेक्षित आहेत आणि शेतकऱ्यांना हा हप्ता जानेवारी महिन्यात मिळण्याची किती शक्यता आहे, याची सविस्तर माहिती सोप्या आणि समजण्यासारख्या मराठी भाषेत जाणून घेणार आहोत.
नमो शेतकरी महा सन्मान निधी योजना काय आहे आणि ती कशी राबवली जाते
नमो शेतकरी महा सन्मान निधी योजना ही महाराष्ट्र राज्य सरकारची एक महत्त्वाची योजना आहे. ही योजना राज्यातील पात्र शेतकऱ्यांसाठी राबवली जाते. या योजनेची रचना केंद्र सरकारच्या प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेच्या धर्तीवर करण्यात आलेली आहे. म्हणजेच, केंद्र सरकारकडून पीएम किसानचा हप्ता वितरित झाल्यानंतर, त्याच पात्र शेतकऱ्यांना राज्य सरकारकडून नमो शेतकरी योजनेचा अतिरिक्त हप्ता दिला जातो. यामुळे शेतकऱ्यांना वर्षभरात थोडा अधिक आर्थिक आधार मिळतो. शेतीसाठी लागणारे बियाणे, खत, औषधे आणि इतर खर्च भागवण्यासाठी ही रक्कम उपयोगी ठरते.
पीएम किसानचा हप्ता मिळूनही नमो शेतकरीचा हप्ता का रखडला आहे
अलीकडेच पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचा हप्ता पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाला. या हप्त्यानंतर साधारणपणे काही आठवड्यांत नमो शेतकरी योजनेचा हप्ता मिळतो, अशी अपेक्षा शेतकऱ्यांना असते. मात्र, यावेळी पीएम किसानचा हप्ता मिळून तब्बल दोन महिन्यांचा कालावधी लोटला असतानाही नमो शेतकरी योजनेच्या आठव्या हप्त्याचे वितरण झालेले नाही. यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये संभ्रमाची आणि चिंतेची भावना वाढली आहे. अनेक शेतकरी विचारत आहेत की योजना बंद करण्यात आली आहे का, की सरकार पुढे हा हप्ता देणार नाही.
Namo Shetkari नमो शेतकरी योजनेच्या हप्त्याचा सरकारला विसर पडला आहे का ? कधी येणार हप्ता खात्यात
निधी वितरण रखडल्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये निर्माण झालेला असंतोष
हप्ता वेळेवर न मिळाल्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी वाढताना दिसत आहे. सरकार शेतकऱ्यांशी दुजाभाव करत आहे का, आवश्यक निधी वितरणात कुठेतरी तडजोड केली जात आहे का, असे प्रश्न सातत्याने उपस्थित केले जात आहेत. शेती हा आधीच निसर्गावर अवलंबून व्यवसाय आहे. त्यातच आर्थिक मदत वेळेवर न मिळाल्यास शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढतात. त्यामुळे या हप्त्याबाबत स्पष्ट निर्णय न झाल्याने काही भागांमध्ये असंतोषाचे वातावरणही निर्माण झाले आहे.
निवडणुका, याद्या आणि अपेक्षित वितरण
नगरपालिका आणि नगरपंचायतींच्या निवडणुकांच्या काळात या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांच्या याद्या अंतिम करण्यात आल्या होत्या. आचारसंहिता संपल्यानंतर तात्काळ हप्ता वितरित केला जाईल, अशी शक्यता वर्तवली जात होती. अंदाजानुसार राज्यातील सुमारे 90 लाख 41 हजार 248 शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळणार आहे. यासाठी जवळपास 1808 कोटी रुपयांचा निधी लागणार असल्याचे सांगितले जात होते. त्यामुळे या निधीच्या तरतुदीकडे सर्वांचे लक्ष लागले होते.
हिवाळी अधिवेशन आणि निधीबाबतची वास्तविकता
राज्य विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन पार पडले. या अधिवेशनामध्ये एकूण 75 मागण्या सादर करण्यात आल्या. मात्र, या मागण्यांमध्ये नमो शेतकरी महा सन्मान निधी योजनेच्या हप्त्यासाठी कोणतीही ठोस आर्थिक तरतूद करण्यात आलेली दिसली नाही. तसेच, या योजनेसाठी स्वतंत्र असा कोणताही शासन निर्णय म्हणजेच जीआर अद्याप निर्गमित करण्यात आलेला नाही. प्रत्यक्षात, सुमारे 1800 कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध करून देण्यासाठी शासनाने जीआर काढणे आवश्यक आहे. तो जीआर निघाल्याशिवाय हप्ता वितरित करणे शक्य नाही.
या जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांच्या खात्यात पिक विमा जमा होणार, 1860 कोटी रुपयांचा निधी मंजूर
आचारसंहिता आणि हप्ता वितरणाबाबतची स्थिती
सध्या महानगरपालिकांच्या निवडणुकांची आचारसंहिता सुरू आहे. मात्र, ही आचारसंहिता नमो शेतकरी महा सन्मान निधी योजनेच्या हप्ता वितरणासाठी अडथळा ठरत नाही. कारण या योजनेतील बहुतांश लाभार्थी महानगरपालिकांच्या कार्यक्षेत्राबाहेर येतात. त्यामुळे कायदेशीर अडचण नाही. मात्र, जर निधी वितरणाचा जीआर उशिरा आला, तर शेतकऱ्यांना आणखी एक महिना वाट पाहावी लागू शकते..
जानेवारीत हप्ता मिळण्याची शक्यता किती
जर शासनाने जानेवारीच्या पहिल्या आठवड्यात निधी वितरणाचा जीआर काढला, तर शेतकऱ्यांना जानेवारी महिन्यातच नमो शेतकरी महा सन्मान निधी योजनेचा आठवा हप्ता मिळू शकतो. जीआर आल्यानंतर दुसऱ्या, तिसऱ्या दिवशी किंवा त्याच आठवड्यातही थेट खात्यात रक्कम जमा होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे आता सर्वांचे लक्ष सरकारकडून निघणाऱ्या अधिकृत जीआरकडे लागलेले आहे. शेतकरी सध्या आशेने वाट पाहत आहेत की लवकरच हा हप्ता त्यांच्या खात्यात जमा होईल.
शेतकऱ्यांच्या खात्यात हेक्टरी 17,000 पिक विमा जमा होणार, पिक विमा 2025 पैसे कधी मिळणार?