आपण लाडकी बहीण योजनेच्या नोव्हेंबर आणि डिसेंबर महिन्याचे हप्ते अद्याप का मिळाले नाहीत, ₹3000 एकत्रित खात्यात येणार का, सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या बातम्यांमध्ये कितपत तथ्य आहे, केवायसी प्रक्रियेचा नेमका उद्देश काय आहे, निवडणूक आचारसंहितेचा थेट लाभ वितरणावर कसा परिणाम होत आहे, तसेच पुढील काळात या योजनेचा हप्ता कधी मिळू शकतो याबाबतची वस्तुस्थिती सोप्या आणि स्पष्ट मराठी भाषेत पाहणार आहोत.
सध्या चर्चेत असलेला ₹3000 चा हप्ता: अफवा आणि वास्तव
सध्या राज्यभरात लाडकी बहीण योजनेच्या लाभार्थी महिलांमध्ये एकच प्रश्न चर्चेत आहे, तो म्हणजे नोव्हेंबर आणि डिसेंबर या दोन्ही महिन्यांचा हप्ता एकत्रित म्हणजेच ₹3000 थेट खात्यात जमा होणार का. अनेक व्हिडिओ, पोस्ट आणि बातम्यांमधून महिलांना मोठा दिलासा मिळणार असल्याचा दावा केला जात आहे. मात्र प्रत्यक्षात शासनाच्या अधिकृत स्तरावरून अशी कोणतीही ठोस घोषणा अद्याप करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे महिलांनी केवळ सोशल मीडियावरील माहितीवर विश्वास न ठेवता अधिकृत अपडेटची वाट पाहणे गरजेचे आहे. हप्ता येणारच नाही असेही नाही, पण तो लगेच येईल किंवा एकत्रित येईल असे ठामपणे सांगता येत नाही, हीच सध्या खरी परिस्थिती आहे.
अर्जांची तपासणी आणि केवायसी प्रक्रिया का सुरू आहे?
लाडकी बहीण योजनेमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी शासनाकडून अर्जांची सखोल तपासणी म्हणजेच स्क्रुटनी सुरू आहे. या तपासणीदरम्यान काही अर्ज संशयाच्या कक्षेत गेले असून त्यांची स्वतंत्र चौकशी केली जात आहे. याच पार्श्वभूमीवर केवायसी प्रक्रिया अधिक काटेकोर करण्यात आली आहे. 31 डिसेंबर 2025 पर्यंत केवायसी पूर्ण करण्याची मुदत देण्यात आली असून, यामध्ये अविवाहित महिला, घटस्फोटीत महिला, एकल महिला तसेच विधवा महिलांचा समावेश आहे. काही महिलांनी पूर्वी केवायसी करताना चुका केल्या होत्या, अशा महिलांना पुन्हा केवायसी करण्याची संधी देण्यात आलेली आहे. यामागचा उद्देश एकच आहे, तो म्हणजे पात्र महिलांनाच योजनेचा लाभ मिळावा आणि कोणतीही फसवणूक होऊ नये.
निधी उपलब्ध आहे का? शासनाची तयारी काय सांगते
नोव्हेंबर महिन्याच्या हप्त्यासाठी लागणारा निधी शासनाकडून वितरित करण्यात आलेला आहे. पुरवणी मागण्यांमध्ये सुमारे 6103 कोटी रुपयांची तरतूद देखील करण्यात आली होती. म्हणजेच निधीची कमतरता हा मुख्य अडथळा नाही. शासनाची आर्थिक तयारी पूर्ण असतानाही हप्ता वितरित न होण्यामागे इतर प्रशासकीय आणि कायदेशीर कारणे महत्त्वाची ठरत आहेत. त्यामुळे निधी आहे म्हणून लगेचच पैसे खात्यात येतील, असा समज करून घेणे योग्य ठरणार नाही.
निवडणूक आचारसंहिता: हप्ता रखडण्यामागील मोठे कारण
राज्यात सुरू असलेली निवडणूक आचारसंहिता हे हप्ता रखडण्यामागील सर्वात मोठे कारण मानले जात आहे. सुरुवातीला स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमुळे आचारसंहिता लागू झाली होती आणि ती साधारण 4 डिसेंबरला संपेल असे सांगितले जात होते. मात्र निवडणुकांचा कालावधी वाढत गेला आणि 21 डिसेंबरपर्यंत आचारसंहिता कायम राहिली. त्यानंतर 29 महानगरपालिकांच्या निवडणुकांसाठी पुन्हा एकदा आचारसंहिता लागू झाली. आता ही आचारसंहिता साधारणपणे 15 जानेवारीपर्यंत लागू राहण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत थेट लाभ वितरण म्हणजेच DBT साठी निवडणूक आयोगाची परवानगी मिळणे कठीण आहे, कारण याला विरोधकांकडून आक्षेप घेतला जाऊ शकतो.
15 जानेवारीपूर्वी हप्ता मिळण्याची शक्यता कितपत?
जरी लाडकी बहीण योजना नियमित अनुदानाच्या स्वरूपात येत असली, तरी निवडणुकीच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर रक्कम थेट खात्यात टाकण्यास परवानगी मिळणे अवघड आहे. निवडणूक आयोगाकडून यासाठी स्वतंत्र मंजुरी मिळणे आवश्यक असते, आणि सध्याच्या परिस्थितीत अशी मंजुरी मिळण्याची शक्यता कमी दिसते. त्यामुळे नोव्हेंबर आणि डिसेंबरचा एकत्रित हप्ता देखील 15 जानेवारीपूर्वी मिळण्याची शक्यता जवळपास नाही, असे वास्तव चित्र आहे.
पुढील निवडणुका आणि पुढील विलंबाची शक्यता
या सर्व घडामोडींमध्ये आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे न्यायालयाने 31 जानेवारीपर्यंत राज्यातील सर्व प्रलंबित स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका पूर्ण करण्याचे आदेश दिले आहेत. महानगरपालिका निवडणुका संपल्यानंतर पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषदांच्या निवडणुकांचा कार्यक्रम जाहीर होण्याचीही शक्यता आहे. त्यामुळे निवडणुकांचा सिलसिला सुरूच राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. अशा परिस्थितीत लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता आणखी काही काळ लांबण्याची शक्यता महिलांनी गृहीत धरावी लागेल.
महिलांनी नेमके काय करावे?
या संपूर्ण परिस्थितीत महिलांनी घाबरून जाण्याची गरज नाही. योजना बंद झालेली नाही, निधीही उपलब्ध आहे आणि शासनाची भूमिका सकारात्मक आहे. मात्र प्रशासकीय अडचणी आणि निवडणूक आचारसंहिता यामुळे उशीर होत आहे. महिलांनी आपली केवायसी वेळेत पूर्ण करावी, अधिकृत संकेतस्थळ किंवा शासनाच्या घोषणांवर लक्ष ठेवावे आणि अफवांवर विश्वास ठेवू नये, हेच सध्या सर्वात महत्त्वाचे आहे. योग्य वेळ आली की लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता निश्चितच खात्यात जमा होईल, अशी अपेक्षा ठेवता येईल.
