1 जानेवारी 2026 पासून गॅसच्या किमती वाढल्याच्या बातम्या किती खऱ्या आहेत, या बातम्यांमुळे लोकांमध्ये संभ्रम का निर्माण झाला, केंद्र सरकारने यावर काय अधिकृत माहिती दिली आहे, गॅसच्या किमती आज नेमक्या किती आहेत, सबसिडी कशी दिली जाते आणि उज्वला गॅस योजनेच्या लाभार्थ्यांना कोणता मोठा फायदा मिळतो, याची सविस्तर आणि सोप्या मराठी भाषेत माहिती पाहणार आहोत.
गॅस दरवाढीच्या बातम्यांमुळे निर्माण झालेला संभ्रम
1 जानेवारी 2026 पासून घरगुती गॅस सिलेंडरच्या किमतीत 111 रुपयांची वाढ झाली आहे, अशा प्रकारच्या बातम्या काही प्रसारमाध्यमे आणि सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात पसरवण्यात आल्या. या बातम्यांमुळे सर्वसामान्य नागरिकांमध्ये मोठा गोंधळ निर्माण झाला. अनेक कुटुंबे आधीच महागाईला कंटाळलेली असताना गॅस अजून महाग होणार या भीतीमुळे लोकांमध्ये चिंता वाढली. विशेषतः मध्यमवर्गीय आणि गरीब कुटुंबांवर याचा मोठा परिणाम होईल, अशी भावना लोकांमध्ये निर्माण झाली आणि त्यामुळे या बातम्यांची सत्यता काय आहे, याबाबत प्रश्न उपस्थित होऊ लागले.
केंद्र सरकारकडून अधिकृत खुलासा
या पार्श्वभूमीवर केंद्र शासनाच्या नैसर्गिक वायू मंत्रालयाकडून अधिकृत माहिती देण्यात आली. संसदेत विचारण्यात आलेल्या एका प्रश्नाच्या उत्तराद्वारे सरकारने स्पष्ट केले की, देशांतर्गत घरगुती गॅस सिलेंडरच्या किमतींमध्ये कोणतीही वाढ करण्यात आलेली नाही. 1 जानेवारी 2026 पासून गॅस महाग झाल्याची बातमी चुकीची आणि दिशाभूल करणारी आहे. सरकारने सांगितले की, गॅस दर स्थिर ठेवण्याचा प्रयत्न सातत्याने केला जात आहे आणि सध्या तरी दरवाढीचा कोणताही निर्णय घेतलेला नाही.
मागील काही वर्षांतील गॅस दरांचा आढावा
सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार, 2022 पासून आंतरराष्ट्रीय बाजारात नैसर्गिक वायूच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ होत होती. याचा थेट परिणाम भारतातील घरगुती गॅसच्या किमतींवर झाला. 2023 मध्ये एक काळ असा होता की घरगुती गॅस सिलेंडरचा दर तब्बल 1103 रुपयांपर्यंत पोहोचला होता. हा दर सर्वसामान्य नागरिकांसाठी अत्यंत परवडणारा नव्हता. त्यामुळे अनेक कुटुंबांना गॅस वापरणे कठीण होत होते आणि सरकारवर हस्तक्षेप करण्याचा दबाव वाढत होता.
गॅस परवडणारा ठेवण्यासाठी सरकारचा हस्तक्षेप
सामान्य नागरिकांवरील आर्थिक भार कमी करण्यासाठी केंद्र सरकारने गॅसच्या किमतींमध्ये थेट हस्तक्षेप करण्याचा निर्णय घेतला. सरकारने गॅस सिलेंडरच्या किमतीत 50 रुपयांची कपात केली आणि हा अतिरिक्त भार गॅस कंपन्यांना केंद्र शासनामार्फत देण्यास सुरुवात केली. यामुळे गॅस सिलेंडरचा दर 903 रुपयांपर्यंत खाली आणण्यात आला. पुढे परिस्थितीचा आढावा घेत सरकारने आणखी दिलासा देत हा दर कमी करून 853 रुपये इतका निश्चित केला.
सध्याचे गॅस सिलेंडरचे दर
आजच्या घडीला सामान्य घरगुती ग्राहकांना गॅस सिलेंडर 853 रुपयांमध्ये उपलब्ध करून दिला जात आहे. या दरामध्ये कोणतीही नवीन वाढ झालेली नाही. सरकारने स्पष्ट केले आहे की, सध्या गॅसचे दर स्थिर आहेत आणि दरवाढीची कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे नागरिकांनी सोशल मीडियावर पसरवण्यात येणाऱ्या अफवांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहनही सरकारकडून करण्यात आले आहे.
प्रधानमंत्री उज्वला गॅस योजनेच्या महिलांसाठी मोठा दिलासा
प्रधानमंत्री उज्वला गॅस योजनेअंतर्गत लाभ घेणाऱ्या महिलांसाठी केंद्र सरकारने मोठा दिलासा दिला आहे. या योजनेच्या लाभार्थी महिलांना घरगुती गॅस सिलेंडर फक्त 553 रुपयांमध्ये दिला जात आहे. प्रत्येक सिलेंडरमागे 300 रुपयांची थेट सबसिडी दिली जाते. ही सबसिडी कायम ठेवण्यात आली असून, गरीब आणि गरजू महिलांना स्वयंपाकासाठी स्वस्त दरात गॅस मिळावा, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
सबसिडीसाठी हजारो कोटींचा खर्च
गॅस दर स्थिर ठेवण्यासाठी आणि सबसिडी देण्यासाठी केंद्र सरकार मोठ्या प्रमाणात आर्थिक भार उचलत आहे. सरकारकडून गॅस कंपन्यांना सबसिडी स्वरूपात सुमारे 12,000 कोटी रुपये दिले जात आहेत. याशिवाय तेल विपणन कंपन्यांना आतापर्यंत सुमारे 30,000 कोटी रुपयांची भरपाई देण्यात आली आहे. या खर्चाला केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मान्यता दिली असून, यामुळेच गॅस दर सामान्य नागरिकांच्या आवाक्यात ठेवणे शक्य झाले आहे.
एकूणच पाहता, 1 जानेवारी 2026 पासून गॅस महाग झाला आहे, ही बातमी पूर्णपणे चुकीची आहे. केंद्र सरकारने यावर अधिकृतपणे स्पष्टीकरण दिले असून, गॅसच्या किमती सध्या स्थिर आहेत. उज्वला गॅस योजनेच्या लाभार्थी महिलांना मोठ्या प्रमाणात सबसिडी दिली जात आहे आणि सर्वसामान्य ग्राहकांनाही दिलासा मिळालेला आहे. त्यामुळे नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत माहितीवरच भरोसा ठेवावा, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे.