नमो शेतकरी सन्मान निधी योजना आणि पीएम किसान योजनेच्या हप्त्यांबाबत सध्या राज्यात नेमकी काय खरी परिस्थिती आहे, याचा सविस्तर आढावा घेणार आहोत. यामध्ये आधीचे हप्ते, निवडणुका आणि आचारसंहितेचा परिणाम, राज्य सरकारकडील निधीची स्थिती, कृषी विभागाने दिलेली अधिकृत माहिती, तसेच शेतकऱ्यांच्या खात्यावर पैसे कधी जमा होण्याची शक्यता आहे, हे सर्व मुद्दे सोप्या आणि समजण्यासारख्या मराठी भाषेत मांडले आहेत.
आधीचे हप्ते वितरित झाले, मात्र पुढील हप्त्याबाबत संभ्रम
राज्यात याआधी नमो शेतकरी सन्मान निधी योजनेअंतर्गत काही हप्त्यांचे वितरण करण्यात आले होते. अनेक शेतकऱ्यांना यापूर्वी 21 वा हप्ता मिळाल्याची माहिती समोर आली होती. त्यानंतर शेतकरी पुढील 2200 रुपयांच्या हप्त्याची वाट पाहत होते. नमो शेतकरी सन्मान निधीचा आठवा हप्ता कधी मिळणार, याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये मोठी उत्सुकता आणि संभ्रम निर्माण झाला होता. सुरुवातीला काही ठिकाणी लवकरच पैसे जमा होतील, अशी चर्चा सुरू होती. मात्र प्रत्यक्षात शेतकऱ्यांच्या खात्यावर पैसे जमा झाले नाहीत. त्यामुळे अनेक प्रश्न उपस्थित झाले आणि वेगवेगळ्या अफवा पसरू लागल्या.
निवडणुका आणि आचारसंहितेमुळे वितरण रखडले
या संपूर्ण प्रक्रियेत नगराध्यक्ष, नगरपंचायत, जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीच्या निवडणुकांचा मोठा परिणाम झाल्याचे दिसून येते. निवडणुकांमुळे राज्यात आचारसंहिता लागू झाली. आचारसंहिता लागू झाल्यानंतर अनेक सरकारी योजनांचे थेट वितरण थांबवले जाते. त्याचाच परिणाम नमो शेतकरी सन्मान निधी योजनेवरही झाला. शेतकऱ्यांच्या खात्यावर पैसे जमा होणार होते, मात्र आचारसंहितेमुळे ती प्रक्रिया पुढे ढकलण्यात आली. त्यामुळे “पैसे आहेत पण दिले जात नाहीत” अशा प्रकारची माहिती समोर येत होती.
राज्य सरकारकडे निधीची स्थिती काय होती?
या काळात शेतकऱ्यांमध्ये एक महत्त्वाचा प्रश्न चर्चेत होता, तो म्हणजे राज्य सरकारकडे या योजनेसाठी पुरेसा निधी आहे का नाही. काही जण असे म्हणत होते की तिजोरीत पैसे नाहीत, म्हणून हप्ते थांबले आहेत. तर काही जण म्हणत होते की निधीची तरतूद आधीच करण्यात आलेली आहे. प्रत्यक्षात पाहिले तर राज्य सरकारकडून निधीची तरतूद करण्यात आलेली होती. मात्र त्या निधीचे प्रत्यक्ष वितरण करण्यासाठी लागणारी प्रशासकीय आणि तांत्रिक प्रक्रिया पूर्ण झालेली नव्हती. त्यामुळे पैसे असूनही ते शेतकऱ्यांच्या खात्यावर जमा होऊ शकले नाहीत.
कृषी विभागाने दिलेली अधिकृत माहिती
या सगळ्या चर्चांनंतर कृषी विभागाच्या माध्यमातून काही महत्त्वाची आणि अधिकृत माहिती देण्यात आली आहे. कृषी विभागाने स्पष्ट केले आहे की पीएम किसान योजनेचा जो पुढील हप्ता आहे, म्हणजेच 22 वा हप्ता, तो सध्या वितरित केला जाणार नाही. कारण त्या हप्त्याची वाटप प्रक्रिया अजून पूर्ण झालेली नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांना पीएम किसानचा पुढील हप्ता लगेच मिळणार नाही, हे जवळपास निश्चित झाले आहे. यामुळे अनेक शेतकऱ्यांची अपेक्षा थोडी कमी झाली आहे.
नमो शेतकरी सन्मान निधीबाबत सकारात्मक निर्णयाची शक्यता
पीएम किसानचा हप्ता जरी सध्या थांबलेला असला, तरी नमो शेतकरी सन्मान निधीच्या आठव्या हप्त्याबाबत काहीतरी सकारात्मक निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे. या हप्त्यांतर्गत शेतकऱ्यांच्या खात्यावर 2000 रुपये जमा केले जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. अनेक शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर सरकार शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्यामुळेच या हप्त्याचे वितरण लवकर होऊ शकते, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर योजनांचा वेग
सध्या पुन्हा एकदा जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीच्या निवडणुका जवळ आल्या आहेत. अशा वेळी सरकार विविध योजनांच्या माध्यमातून नागरिकांना, विशेषतः शेतकऱ्यांना, खुश करण्याचा प्रयत्न करते, असे अनेकांचे मत आहे. लाडकी बहीण योजना, पीक विमा योजना, नुकसान भरपाई अशा अनेक योजनांचे पैसे वेगाने वितरित केले जात आहेत. या सगळ्याचा थेट फायदा शेतकऱ्यांना मिळत आहे. याच पार्श्वभूमीवर नमो शेतकरी सन्मान निधीचा आठवा हप्ता देखील वितरित केला जाऊ शकतो.
पैसे कधीपर्यंत जमा होण्याची शक्यता
सध्या उपलब्ध माहितीनुसार नमो शेतकरी सन्मान निधीचा आठवा हप्ता जानेवारी महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापर्यंत शेतकऱ्यांच्या खात्यावर जमा होऊ शकतो. विशेषतः 28 जानेवारीपर्यंत पैसे जमा होण्याची दाट शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यासाठी संबंधित यंत्रणांकडून प्रक्रिया सुरू असल्याची माहिती आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी थोडा संयम ठेवण्याची गरज आहे.
पीएम किसानचा डेटा आणि नमो शेतकरी योजना
एक महत्त्वाची बाब म्हणजे पीएम किसान योजनेचा जो डेटा आहे, तोच नमो शेतकरी सन्मान निधी योजनेसाठी वापरला जातो. त्यामुळे ज्या शेतकऱ्यांचा पीएम किसानचा डेटा पूर्ण आणि बरोबर आहे, त्यांना नमो शेतकरी योजनेचा लाभ मिळण्याची शक्यता जास्त आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी आपले आधार, बँक खाते आणि इतर माहिती योग्य आहे का, हे तपासून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
एकंदरीत परिस्थिती पाहता, पीएम किसान योजनेचा पुढील हप्ता सध्या मिळणार नाही, हे स्पष्ट झाले आहे. मात्र नमो शेतकरी सन्मान निधीचा आठवा हप्ता लवकरच मिळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. जानेवारीच्या शेवटपर्यंत शेतकऱ्यांच्या खात्यावर 2000 रुपये जमा होऊ शकतात. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी अफवा आणि चुकीच्या माहितीवर विश्वास न ठेवता केवळ अधिकृत माहितीकडे लक्ष द्यावे. पुढील अपडेटसाठी कृषी विभागाच्या सूचना आणि सरकारी घोषणांवर लक्ष ठेवणे शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.