या लेखामध्ये आपण महाराष्ट्र शासनाच्या नमो शेतकरी महासंघ निधी योजनेबाबत सध्या चर्चेत असलेल्या सर्व महत्त्वाच्या घडामोडी सविस्तरपणे पाहणार आहोत. विशेषतः शेतकऱ्यांना प्रतीक्षा असलेल्या आठव्या हप्त्याची संभाव्य तारीख, सरकारकडून सुरू असलेली प्रशासकीय तयारी, तसेच राज्यातील सुमारे 28 हजार शेतकऱ्यांची नावे या योजनेतून का वगळण्यात आली आहेत, याची संपूर्ण माहिती येथे दिली आहे. यासोबतच कोणत्या कारणांमुळे शेतकरी अपात्र ठरत आहेत, आधार लिंकिंग आणि ई-केवायसी पूर्ण नसेल तर काय परिणाम होतो, हे सर्व मुद्दे सोप्या आणि समजण्यासारख्या मराठी भाषेत मांडले आहेत.
आठव्या हप्त्याची वाट पाहणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी मोठी बातमी
महाराष्ट्र शासनाच्या नमो शेतकरी महासंघ निधी योजनेअंतर्गत लाभ घेणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि दिलासादायक माहिती समोर येत आहे. राज्यातील लाखो शेतकरी सध्या या योजनेच्या आठव्या हप्त्याची आतुरतेने वाट पाहत आहेत. विविध प्रशासकीय सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार आणि सध्याच्या राजकीय हालचाली लक्षात घेता, राज्य सरकार नमो शेतकरी योजनेचा आठवा हप्ता डिसेंबर महिन्याच्या अखेरपर्यंत पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्याच्या तयारीत आहे. जरी याबाबत अद्याप अधिकृत तारीख जाहीर झालेली नसली, तरीही प्रशासकीय पातळीवर तयारी वेगाने सुरू असून संबंधित विभागांकडून आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण केल्या जात आहेत.
पंचायत समिती निवडणुका आणि हप्ता वितरणाची शक्यता
सध्या राज्यात पंचायत समितीच्या निवडणुकांचे वातावरण आहे आणि याच पार्श्वभूमीवर शासनाकडून शेतकरी केंद्रित योजनांवर विशेष लक्ष दिले जात आहे. नमो शेतकरी महासंघ निधी योजना ही सरकारची महत्त्वाची योजना असल्याने या योजनेचा हप्ता लवकरात लवकर वितरित करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. अनेक वेळा निवडणुकांच्या काळात अशा योजनांचे हप्ते जाहीर केले जातात, त्यामुळे येत्या काही दिवसांत आठव्या हप्त्याबाबत अधिकृत घोषणा होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे पात्र शेतकऱ्यांनी सध्या संयम बाळगणे आवश्यक आहे.
28 हजार शेतकऱ्यांची नावे यादीतून वगळण्यामागचे कारण
नमो शेतकरी योजनेची अंमलबजावणी आता अधिक काटेकोर पद्धतीने केली जात आहे. पंतप्रधान किसान सन्मान निधी योजनेच्या धर्तीवरच राज्य सरकारने देखील नमो शेतकरी योजनेच्या लाभार्थ्यांची सखोल छाननी सुरू केली आहे. या तपासणीत असे लक्षात आले आहे की राज्यातील सुमारे 28 हजार शेतकऱ्यांची नावे योजनेच्या लाभार्थी यादीतून कमी करण्यात आली आहेत. याचा थेट परिणाम असा होणार आहे की या शेतकऱ्यांना आता येणारा आठवा हप्ता मिळणार नाही. सरकारचा उद्देश फक्त पात्र आणि नियमांमध्ये बसणाऱ्या शेतकऱ्यांनाच या योजनेचा लाभ देण्याचा आहे.
अपात्र ठरण्याचे पहिले कारण – एकाच रेशन कार्डवर दुहेरी लाभ
छाननीदरम्यान अनेक ठिकाणी असे आढळून आले की एकाच रेशन कार्डवर असलेले पती आणि पत्नी दोघेही नमो शेतकरी योजनेचा लाभ घेत होते. शासनाच्या नियमांनुसार एका कुटुंबातून फक्त एका व्यक्तीला या योजनेचा लाभ मिळू शकतो. त्यामुळे रेशन कार्डच्या निकषावर आता फक्त एकाच व्यक्तीला लाभ देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. अशा प्रकरणांमध्ये दुसऱ्या व्यक्तीचा लाभ तात्काळ बंद करण्यात आला असून यामुळे अनेक शेतकरी अपात्र ठरले आहेत.
दुसरे कारण – एकाच जमिनीवर दोन व्यक्तींचा लाभ
काही ठिकाणी एकाच सातबारा उताऱ्यावर किंवा एकाच जमिनीच्या तुकड्यावर दोन वेगवेगळ्या व्यक्तींनी या योजनेचा लाभ घेतल्याची प्रकरणे समोर आली आहेत. शासनाच्या नियमांनुसार एकाच जमिनीवरून एकाच शेतकऱ्याला लाभ दिला जाऊ शकतो. त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये आता एका व्यक्तीचा लाभ सुरू ठेवण्यात आला असून दुसऱ्या व्यक्तीचा लाभ बंद करण्यात आला आहे. यामुळे देखील अनेक शेतकरी या योजनेतून अपात्र ठरले आहेत.
नमो शेतकरी महासंघ निधी योजनेच्या नियमांनुसार जे शेतकरी आयकर विवरणपत्र म्हणजेच इन्कम टॅक्स रिटर्न भरतात, ते या योजनेसाठी अपात्र ठरतात. छाननी प्रक्रियेदरम्यान अशा सर्व आयकर दाते शेतकऱ्यांची माहिती तपासण्यात आली असून त्यांची नावे लाभार्थी यादीतून वगळण्यात आली आहेत. त्यामुळे जर एखादा शेतकरी आयकर भरत असेल, तर त्याला या योजनेचा लाभ मिळू शकणार नाही.
आधार लिंकिंग आणि ई-केवायसी पूर्ण नसेल तर हप्ता थांबणार
याशिवाय अनेक शेतकऱ्यांचे बँक खाते अद्याप आधार कार्डशी लिंक नसणे किंवा ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण नसणे, हे देखील हप्ता न मिळण्याचे मोठे कारण ठरत आहे. शासनाने स्पष्ट केले आहे की ज्या शेतकऱ्यांचे आधार लिंकिंग आणि ई-केवायसी पूर्ण नाही, अशा शेतकऱ्यांचे हप्ते रोखले जाऊ शकतात. त्यामुळे सर्व लाभार्थी शेतकऱ्यांनी आपले बँक खाते आधार कार्डशी लिंक आहे का, तसेच ई-केवायसी पूर्ण आहे का, याची तात्काळ तपासणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
एकंदरीत पाहता, नमो शेतकरी महासंघ निधी योजना ही शेतकऱ्यांसाठी आर्थिक आधार देणारी महत्त्वाची योजना आहे. मात्र, आता सरकारकडून या योजनेची अंमलबजावणी अधिक कडक नियमांनुसार केली जात आहे. त्यामुळे फक्त पात्र शेतकऱ्यांनाच आठव्या हप्त्याचा लाभ मिळणार आहे. जर तुम्ही या योजनेचे लाभार्थी असाल, तर तुमची सर्व कागदपत्रे योग्य आहेत का, नियमांमध्ये तुम्ही बसता का, हे एकदा नक्की तपासा. सर्व प्रक्रिया पूर्ण असल्यास लवकरच तुमच्या खात्यात आठवा हप्ता जमा होण्याची शक्यता आहे.
